Juichende advocaten in de zaak SalanHet Europees Hof van Justitie heeft een belangrijke uitspraak gedaan: Iedereen met een rechtsbijstandverzekering heeft bij rechtszaken het recht op vrije keuze van een advocaat. Meer over deze uitspraak leest u hier.

 

Waar ging de procedure over?

Meneer Sneller wordt ontslagen door zijn werkgever. Hij schakelt daarom zijn rechtsbijstandsverzekeraar DAS in. Omdat een ontslagprocedure wordt gevoerd bij het kantongerecht, vindt DAS het niet noodzakelijk dat er een advocaat wordt ingeschakeld. DAS wil de procedure door een eigen medewerker laten voeren. De heer Sneller is het daar niet mee eens en eist dat hij, op kosten van DAS, een eigen advocaat krijgt toegewezen. DAS weiger dat. De heer Sneller laat het er niet bij zitten, schakelt een advocaat in en start een kort geding tegen DAS. Deze procedure verliest hij, waarna hij in hoger beroep gaat bij het Gerechtshof. Als hij ook deze procedure verliest, gaat hij in cassatie bij de Hoge Raad. De Hoge Raad besluit de kwestie voor te leggen aan het Europees Hof van Justitie in Luxemburg.

De juridische vraag

Er zijn Europese regels waarin is bepaald dat verzekerden met een rechtsbijstandverzekering recht hebben op vrije keuze van een advocaat. DAS kent deze regels, maar is (met andere rechtsbijstandverzekeraars) van mening dat dit recht door middel van de polisvoorwaarden kan worden ingeperkt. Een belangrijk argument daarbij is dat inschakeling van een advocaat bij de meeste (eenvoudiger) procedures geen eis is. Iedereen in Nederland heeft recht op medische zorg. Ook door medisch specialisten. Maar als iedereen voor elke klacht vandaag naar een medisch specialist stapt, is de gezondheidszorg morgen onbetaalbaar.

Het standpunt van DAS is daarom goed te begrijpen. Er zijn in Nederland 3.000.000 particulieren en 400.000 bedrijven met een rechtsbijstandverzekering. Jaarlijks worden door rechtsbijstandverzekeraars 400.000 zaken behandeld. Een uitgebreide rechtsbijstandverzekering voor een particulier kost slechts € 150 - € 300 per jaar. De eigen medewerkers van rechtsbijstandsverzekeraars zijn zeer goed in staat om heel veel procedures zelf te voeren. Het inhuren van een externe advocaat is niet altijd nodig en bovendien vele malen duurder dan het inschakelen van een eigen deskundige van een rechtsbijstandverzekeraar.

Het uurtarief van advocaten varieert volgens website advocatenoverzicht van € 50 tot € 350. Uiteraard zitten rechtsbijstandsverzekeraars er niet op te wachten dat iemand voor een geschil over een iPhone-hoesje een advocaat inschakelt van het kaliber Spong of Anker. De Hoge Raad vindt de kwestie daarom belangrijk genoeg om voor te leggen aan het Europees Hof. Rechtsbijstandsverzekeringen geven namelijk recht op rechtsbijstand tegen een verhoudingsgewijs lage premie. Dat kan, omdat heel veel processen zonder advocaat gevoerd kunnen worden. Als elke verzekerde voor elke zaak een eigen advocaat zou mogen kiezen, zou de premie van rechtsbijstandverzekeringen fors gaan stijgen.

De uitspraak van het Europees Hof

Het Europees Hof heeft een duidelijke uitspraak gedaan. In gewoon Nederlands: De Europese regels staan NIET toe dat rechtsbijstandverzekeraars met hun polisvoorwaarden het recht op vrije advocatenkeuze beperken.

Wat betekent deze uitspraak voor u?

Deze uitspraak heeft twee belangrijke gevolgen. Allereerst het goede nieuws. Als u een rechtsbijstandverzekering heeft, dan heeft u de vrije keuze om in gerechtelijke procedures uw belangen te laten behartigen door een door u zelf aan te wijzen advocaat.U dient daarover wel vooraf met uw rechtsbijstandverzekeraar te overleggen. En niet u maar de rechtsbijstandverzekeraar moet de advocaat dan uiteindelijk de opdracht geven. Toch is er ook slecht nieuws. De uitspraak zal tot gevolg hebben dat rechtsbijstandverzekeraars moeten reageren. De premie is er immers op gebaseerd dat veel procedures zelf mogen worden gevoerd. Vergelijk dat maar met de kosten van uw zorgverzekering. Ook die is er niet op gebaseerd dat u voor elke klacht naar een medisch specialist stapt. De uitspraak maakt het noodzakelijk dat de polisvoorwaarden van rechtsbijstandverzekeraars worden aangepast. In de meeste polissen is nu nog geen maximum opgenomen voor het bedrag dat aan een (externe) advocaat mag worden besteed. Dat zal gaan veranderen. Uiteindelijk zal het ook inhouden dat de premie voor uw rechtsbijstandverzekering omhoog zal gaan.

U heeft een vrije keuze, maar ook deze keuze heeft zijn prijs.