De Leeuw Blog

Kennis en ervaring staan bij ons hoog in het vaandel. Onze medewerkers zijn bovenmatig goed opgeleid en beschikken gezamenlijk over honderden jaren ervaring.

Dit blog is één van de manieren om u te laten delen in die kennis en ervaring. Ervaringen met huizen en verzekeringen vormen een geliefd onderwerp op verjaardagen. En soms is ons vak ingewikkelder dan het lijkt. Er bestaan nogal wat misverstanden over onderwerpen uit ons vak. Ook die misverstanden stellen we hier aan de orde.

Het erven van de ouderlijke woning

shutterstock_92627218

Het ouderlijk huis is vaak het belangrijkste onderdeel van een erfenis. Erfgenamen staan daarbij soms voor een ingewikkelde keuze: het huis verkopen of de andere erfgenamen uitkopen en er zelf gaan wonen. Hoe werkt het?

Wat te doen met een erfenis?

Als erfgenaam of erfgenamen hoeft u een erfenis niet te aanvaarden als er bijvoorbeeld sprake is van een negatief saldo. Als u niets doet, dan wordt ervan uitgegaan dat u de erfenis met alle baten en lasten aanvaardt. U kunt echter de erfenis ook verwerpen of beneficiair aanvaarden. Beneficiair aanvaarden wordt ook wel 'aanvaarding onder het voorrecht van boedelbeschrijving' genoemd. Dat betekent dat u de erfenis wel aanvaardt, maar dat u door schuldeisers nooit kunt worden aangesproken voor meer dan de waarde van de aanwezige baten. Voor een beneficiaire aanvaarding of verwerping van een erfenis moet u een verklaring afleggen bij een rechtbank in Nederland. U krijgt drie maanden de tijd om deze keuze te maken.

Belangrijk
Zolang u niet zeker bent dat u de erfenis wilt aanvaarden, moet u zich vooral niet gedragen alsof u dat wel hebt gedaan door bijvoorbeeld de inboedel alvast gedeeltelijk te verdelen, abonnementen of lidmaatschappen op te zeggen of onderdelen van de nalatenschap te verkopen. In dat geval kunt u niet meer kiezen voor beneficiaire aanvaarding, omdat u de schijn hebt gewekt de erfenis te aanvaarden. Zelfs een etentje op kosten van de boedel kan al fataal zijn.

Wat mag wel, wat mag niet? Twee voorbeelden uit de jurisprudentie.

Twee erfgenamen gaan op kosten van de boedel van de overledene (€ 119) uit eten en worden daarna aangesproken door iemand die nog een vordering had op de overledene. Het Hof Den Haag bepaalde op 8 april 2014 dat het etentje mocht worden uitgelegd als 'een daad van aanvaarding'. De erfgenamen werden geacht de erfenis te hebben aanvaard en werden veroordeeld om de vordering uit hun privé-vermogen te betalen.

Na het overlijden ontstaat er een juridische procedure over onterecht betaalde zorgkosten. In eerste instantie reageren de erfgenamen niet. De claim van wordt 'bij verstek' toegewezen. Dan besluiten de erfgenamen alsnog in actie te komen. Ze gaan in beroep tegen het verstekvonnis en voeren uitgebreid en inhoudelijk verweer. Dat beroep verliezen ze. Als het zorgkantoor de erfgenamen vervolgens aanspreekt, stellen ze dat ze de erfenis slechts 'beneficiair' hebben aanvaard en dus niet hoeven te betalen. Daarover wordt doorgeprocedeerd tot aan de Hoge Raad. Kernvraag: "Leidt het voeren van verweer in een procedure tegen de boedel tot aanvaarding"?

Dat hangt af van de concrete omstandigheden, volgens de Hoge Raad. Als de erfgenamen zich gedragen als buitenstaanders en niet verschijnen bij een procedure, niet in beroep gaan of geen inhoudelijk verweer voeren, dan kan er nog sprake zijn van een 'daad van beheer'. Als erfgenamen zich gedragen als direct betrokkenen inhoudelijk het juridisch gevecht aangaan om de omvang van de boedel te beschermen, dan leidt dat tot een zuivere aanvaarding van de nalatenschap. Ook deze erfgenamen mochten de vordering uit hun privé-vermogen betalen.

Verkoop van de ouderlijke woning

Als u besluit de erfenis te aanvaarden, dan kan de woning worden verkocht. Als u de woning verkoopt, dan doet u dat omdat u uiteindelijk verwacht dat de ouderlijke woning geld gaat opbrengen. Zolang de woning nog niet is verkocht, kan het echter inhouden dat er door de erfgenamen investeringen worden gevraagd. Tijdens de verkoop lopen de lasten van de woning door. Als er op de woning nog een hypotheek rust, zullen de lasten daarvan moeten worden doorbetaald. Deze hypotheekrente is niet fiscaal aftrekbaar, omdat deze geen betrekking heeft op de 'eigen woning'. Maar ook de onderhoudslasten, energielasten, gemeentelijke lasten en verzekeringspremies moeten gewoon worden doorbetaald.

Tenslotte zal ook de belastingdienst na verloop van tijd bij de erfgenamen aankloppen. Niet in de vorm van overdrachtsbelasting, want bij de verkrijging van een woning door een erfenis wordt geen overdrachtsbelasting wordt geheven. De belastingdienst legt na ongeveer een jaar wel een aanslag erfbelasting op. Uitsluitend als de woning 1) te koop staat en 2) de erfbelasting minder dan € 50.000 bedraagt, dan zal de belastingdienst bereid zijn om op uw verzoek een jaar uitstel van betaling te verlenen. Als de erfbelasting meer bedraagt dan € 50.000 dan zal de belastingdienst eisen dat er zekerheden worden gesteld. Denkt u daarbij aan een bankgarantie of een hypotheekrecht.

Als u besluit de woning te verkopen, dan is het belangrijk dat alle erfgenamen met elkaar glasheldere afspraken maken over de verkoopprocedure en daarbij één of meerdere erfgenamen een volmacht te verstrekken voor het nemen van de noodzakelijke beslissingen. Bij de afwikkeling van een nalatenschap komen steeds vaker meningsverschillen of ruzies tussen familieleden voor, vaak ingegeven door 'oud zeer'. Als erfgenamen er onderling niet uitkomen, dan zal uiteindelijk de kantonrechter de knoop moeten doorhakken. Uiteindelijk is dat in niemands belang, omdat in de praktijk soms een goed bod op de woning wordt misgelopen terwijl de lasten van de woning gewoon doorlopen.

De rechtbank Gelderland deed op 5 november 2014 uitspraak in een geschil tussen drie erfgenamen die gezamenlijk een woning hadden geërfd. Twee van hen wilden een bod van € 335.000 accepteren van een koper, de derde weigerde daaraan mee te werken. Uiteindelijk hakt de rechter de knoop door zodat de woning kan worden verkocht.

Uitkoop van de overige erfgenamen en zelfbewoning

Als één van de erfgenamen met de anderen overeenstemming bereikt over de prijs van de woning, gelden er andere regels. In dat geval zijn de hypotheeklasten van de woning voor aankoop, verbouwing of onderhoud van de woning aftrekbaar, zolang de hypotheek maar volgens de nieuwe fiscale spelregels wordt afgesloten (verplichte aflossing in maximaal dertig jaar). Ook als de bank bereid is om de 'oude' lening van de overleden ouder te laten overnemen, is er voor de fiscus toch sprake van een nieuwe hypotheek waarop de nieuwe spelregels van toepassing zijn. Dat houdt in dat ook die lening aan de nieuwe fiscale spelregels moet worden aangepast en dus ook in maximaal dertig jaar afgelost moet worden. Ook in deze situatie moet er binnen acht maanden na het overlijden een aangifte erfbelasting worden gedaan, zodat na ongeveer een jaar de aanslag erfbelasting in de bus valt. Uitstel van betaling wordt niet verleend, omdat de woning immers niet te koop staat.

Belangrijk
Als er niet voldoende eigen middelen zijn om de aanslag erfbelasting te betalen, dan kunt u uiteraard een lening of hypotheek afsluiten om de erfbelasting te voldoen. De lasten van een lening of hypotheek zijn in dat geval niet fiscaal aftrekbaar omdat deze geen betrekking hebben op de eigen woning maar op het betalen van de aanslag erfbelasting.

Vragen?

Uw vragen kunt u hieronder stellen.

 

Vragen & Reacties

Er zijn nog geen vragen of reacties. Wees de eerste die een vraag stelt of een reactie geeft
Gast
vrijdag 21 juli 2017

Gerelateerde berichten